Prosimy o podpisanie Apelu w obronie prawa dzieci do opieki i bezpieczeństwa:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe4yjEN_CcdIDP_r2IVE6WHS9Kc8alC4XUbMSssELif5phk_Q/viewform
Z ogromnym niepokojem i poczuciem odpowiedzialności obserwujemy kierunek zmian proponowanych w nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. To nie jest kolejna „reforma systemu”. To decyzje, które mogą bezpośrednio uderzyć w najbardziej bezbronne dzieci — te, które wymagają całodobowej, specjalistycznej opieki i nie mają dokąd wrócić.
10 kwietnia w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odbyło się spotkanie konsultacyjne z udziałem przedstawicieli Domów Pomocy Społecznej z całej Polski. Miały to być konsultacje. W praktyce jednak środowisko, które na co dzień ponosi odpowiedzialność za życie i zdrowie tych dzieci, wróciło z poczuciem, że jego głos nie jest realnie brany pod uwagę.
Dlaczego te zmiany budzą tak duży sprzeciw?
Proponowane rozwiązania — w tym ograniczenie możliwości kierowania do DPS wyłącznie do osób pełnoletnich — oznaczają w praktyce zamknięcie drogi dla nowych dzieci.
Trzeba powiedzieć jasno: Dom Pomocy Społecznej nie jest „pierwszym wyborem”. To miejsce, do którego trafiają dzieci, dla których inne formy pomocy nie zadziałały. To dzieci:
- po licznych zmianach w pieczy zastępczej,
- odrzucone przez system rodzinny,
- z głęboką, sprzężoną niepełnosprawnością,
- wymagające stałej, specjalistycznej opieki.
To nie teoria — to codzienność, którą widzimy każdego dnia.
Wiele dzieci, które dziś znajdują się w naszych DPS, przeszło wcześniej przez różne formy opieki — placówki, rodziny zastępcze, inne systemy wsparcia — gdzie nie było możliwości zapewnienia im odpowiedniej pomocy. Nie dlatego, że ktoś nie chciał. Dlatego, że ich potrzeby są zbyt złożone i wymagające.
DPS był dla nich miejscem ostatecznym — ale też pierwszym, które naprawdę zadziałało.
Co się stanie po wprowadzeniu tych zmian?
Dzieci wymagające największego wsparcia mogą zostać skazane na wieloletnie „krążenie” po systemie. Będą przenoszone z miejsca do miejsca, bez stabilności i bez realnej pomocy — zanim ostatecznie trafią tam, gdzie mogłyby być od początku.
Już dziś system pieczy zastępczej jest niewydolny:
- brakuje rodzin zastępczych,
- brakuje miejsc w placówkach,
- brakuje realnych rozwiązań dla dzieci z największymi potrzebami.
Jednocześnie proponuje się ograniczenie dostępu do jednej z niewielu form opieki, która faktycznie działa.
Mówi się o alternatywach. Jednak rzeczywistość wygląda inaczej:
- usługi środowiskowe nie zapewniają opieki całodobowej,
- piecza zastępcza nie ma wystarczających zasobów,
- nowe rozwiązania nie są jeszcze gotowe.
A mimo to podejmowane są decyzje, które mogą sprawić, że dzieci wymagające największego wsparcia nie trafią nigdzie.
To nie jest zmiana organizacyjna - to decyzja o tym, czy dziecko otrzyma szansę na stabilność i bezpieczeństwo — czy zostanie bez realnej pomocy.
Dla wielu dzieci Dom Pomocy Społecznej to nie „placówka”. To pierwszy w życiu dom. Miejsce, gdzie ktoś jest zawsze. Gdzie jest ciągłość terapii, opieki i relacji. Gdzie w końcu zaczyna się coś dobrego.
Odebranie tej możliwości nowym dzieciom nie jest reformą. To odebranie szansy, zanim zdążą ją otrzymać.
Najtrudniejsze jest to, że te dzieci nie mają jeszcze głosu. Nie zdążyły trafić do miejsca, które mogło stać się ich domem — a już podejmowane są decyzje, które mogą im to odebrać na zawsze.
Nasze stanowisko
Nie można reformować systemu kosztem najsłabszych.
Nie można wprowadzać ograniczeń bez realnych alternatyw.
Nie można mówić o dobru dziecka, jednocześnie odbierając mu jedyne miejsce, gdzie może być bezpieczne.
To nie jest walka o instytucje.
To jest walka o dzieci.
Nie odbierajcie im szansy — tylko dlatego, że system nie chce zmierzyć się z rzeczywistością.
