Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NMP NP

Prowincja Afrykańska – Świętego Karola Lwangi

P.O. Box 30934, Lusaka
Zambia, Africa 

tel. /0-026/ 01-214-132

Domy Zgromadzenia na terenie prowincji amerykańskiej znajdują się:
- w Zambii, diecezjach: Lusaka, Kabwe, Mansa, Mongu, Mpika,
- w Republice Południowej Afryki, diecezjach: Johannesburg, Kokstad, Umzimkulu,
- w Malawi, diecezji Blantyre, Lilongwe,
- w Tanzanii, diecezji Musoma.

Siostry prowadzą: 22 przedszkola, 14 szkół podstawowych, 9 szkół średnich (w tym 5 z internatem), szkołę pielęgniarską, 2 szkoły gospodarstwa domowego, dom dziecka, dom opieki dla osób starszych, 5 szpitali, 3 wiejskie ośrodki zdrowia, pielęgniarstwo w terenie (Home Basic Care), dom rekolekcyjny. Ponadto angażują się w pracę pastoralną i charytatywną w parafiach, podejmują też inne posługi na rzecz Kościoła i społeczeństwa, prowadzą grupy formacyjne.

Duch misyjny w Zgromadzeniu ożywiał się i umacniał dzięki kontaktom sióstr z jezuitami, którzy od 1912 roku pracowali w ówczesnej Północnej Rodezji (dzisiejszej Zambii). Jednym z nich był o. Apoloniusz Kraupa SJ, rodzony brat zmarłej w 1886 roku w bardzo młodym wieku s. Leonili. Wyjeżdżając na misje w 1913 roku zabrał garść ziemi z jej grobu z nadzieją, że gest ten będzie symboliczną zapowiedzią przybycia i rozwoju służebniczek starowiejskich w Afryce. Stało się to możliwe, gdy w 1926 roku Stolica Apostolska, dzięki staraniom o. Karola Berta SJ, wyraziła zgodę na otwarcie tam placówek Zgromadzenia.

24 kwietnia 1928 roku wyruszyła ze Starej Wsi do Północnej Rodezji pierwsza grupa czterech sióstr, wybranych spośród wielu zgłoszonych na własną prośbę. Misjonarki były gotowe na to, że nigdy nie przyjadą już do Polski. Ich przygotowanie do pracy w nowym miejscu obejmowało poszerzenie wykształcenia ogólnego, religijnego, naukę języka angielskiego i jednego z narzeczy afrykańskich. Miały też praktykę w szkole gospodarczej, opanowując sztukę krawiectwa, tkactwa, hafciarstwa, koszykarstwa i garncarstwa oraz zdobyły umiejętność pielęgnowania chorych i leczenia zębów.

Droga na misję była długa i trudna – obejmowała przejazd przez Europę, kilkutygodniową podróżstatkiem, następnie pociągiem i pieszo przez busz. Pierwszą placówką misyjną było Chingombe, gdzie siostry rozpoczęły pracę w bardzo skromnych warunkach, mieszkając początkowo w niewielkiej chacie. Kolejne placówki powstały w Kasisi i Katondwe.

Od początku działalności siostry podejmowały wszechstronną posługę wśród miejscowej ludności. Zajmowały się leczeniem chorych, prowadzeniem szkół, kursów zawodowych dla kobiet oraz katechizacją dzieci i dorosłych. Organizowały również pomoc dla najbardziej potrzebujących – ubogich, chorych i sierot. Szczególnie ważnym dziełem stał się dom dziecka w Kasisi, który powstał w odpowiedzi na dramatyczny zwyczaj porzucania niemowląt po śmierci matki przy porodzie. Dzięki pracy sióstr setki dzieci otrzymały opiekę, wykształcenie i szansę na nowe życie.

II wojna światowa i następujące po niej przemiany polityczne przerwały możliwość przyjazdu z Polski kolejnych sióstr misjonarek i ograniczyły wzajemne kontakty, ale na szczęście od 1926 roku służebniczki miały również placówki w USA, na których mogła być wówczas organizowana tak bardzo
potrzebna pomoc dla misji. Możliwe było także otwarcie nowych placówek, gdyż do Zgromadzenia Sióstr Służebniczek wstąpiło kilka polskich dziewcząt, które w czasie wojennej tułaczki zawędrowały na kontynent afrykański i znalazły się w Kasisi. Po bezskutecznych próbach wysłania ich do nowicjatu
w USA, w 1948 roku został erygowany nowicjat w Republice Południowej Afryki – w Johannesburgu, gdzie mogły one przeżyć swoją zakonną formację.

Kolejny rozdział w historii Zgromadzenia w Afryce zapoczątkowało otwarcie w 1954 roku nowicjatu w Karenda, do którego zostały przyjęte cztery rodezyjskie postulantki. Było to w czasie, gdy trwała jeszcze epoka kolonializmu. Jedna z pierwszych misjonarek, s. Petronela Krypel, nie miała wątpliwości, że była to naturalna kolej rzeczy i mówiła: „Przyszłyśmy tutaj dla nich, opuściłyśmy nasz kraj dla nich. Otwarłyśmy nasze serca dla nich, powinnyśmy również otworzyć i nasze domy dla nich”.
W 1968 roku placówki w Afryce zostały podniesione do rangi prowincji, a od 1978 roku urząd przełożonej prowincjalnej powierzano już siostrom pochodzącym z tego kontynentu.